Platform over bouwmaterieel & bouwmachines
De Belgische markt voor bouw- en grondverzetmachines bevindt zich in een fase van heroriëntatie. Na enkele recordjaren is er sprake van afkoeling, toenemende internationale onzekerheid en een structureel tekort aan technische profielen. Toch ziet Dries Van Haut, voorzitter van SIGMA, vooral beweging en transitie. “We komen uit uitzonderlijke jaren. Dat er nu een correctie volgt, is niet onlogisch.”
SIGMA vertegenwoordigt de Belgische importeurs, verdelers en fabrikanten van bouwmachines, heftrucks en materieel voor burgerlijke bouwkunde. De federatie fungeert als belangenbehartiger richting overheid, als kenniscentrum rond regelgeving en als initiatiefnemer van het keuringssysteem SIGMACERT.
De recente daling in verkoopcijfers van machines moet volgens Van Haut genuanceerd worden. “In 2021, 2022 en 2023 groeiden de bomen tot in de hemel. Dan is het logisch dat er een kentering komt.” Naast die statistische correctie spelen ook economische onzekerheid en geopolitieke spanningen een rol. Internationale conflicten, importtarieven en onvoorspelbare marktomstandigheden zorgen voor terughoudendheid bij investeerders.
Daarbovenop ziet SIGMA nieuwe spelers op de markt verschijnen. “De koek wordt verdeeld onder meer aanbieders. Dat is een structurele evolutie.” Niet alle nieuwe spelers zijn aangesloten bij de federatie, wat de marktcijfers bijkomend beïnvloedt.
Voor 2026 verwacht Van Haut geen nieuw topjaar, maar wel een voorzichtig herstel. “We zien in de conjunctuurindicatoren een lichte stabilisatie. Geen spectaculaire groei, maar mogelijk wel een herneming na de winter.”
De war for talent blijft een van de grootste pijnpunten. Vooral technische profielen zijn schaars: mecaniciens, servicetechniekers en dossierbeheerders met technische kennis. “Het wordt niet beter, integendeel. Klanten hebben zelf minder technische mensen in huis, waardoor ze meer op ons beroep doen.”
Die evolutie versterkt meteen een andere trend: het groeiende belang van aftersales. Machines blijven langer in gebruik, onderhoudscontracten worden uitgebreider en uptime wordt dé cruciale KPI. “Het is typisch voor een periode waarin bedrijven minder investeren en bestaande machines twee jaar langer inzetten dan gepland.”
Op technologisch vlak ziet Van Haut een duidelijke breuklijn tussen heftrucks en bouwmachines. Telemetrie en automatisering zijn in beide segmenten al sterk ingeburgerd. De echte revolutie speelt zich echter af in de elektrificatie van bouwmachines.
“Daar staan we nog maar aan het begin van het verhaal. Het is vandaag hét thema in elk investeringsgesprek.” De grootste uitdaging blijft autonomie: een elektrische machine moet een volledige werkdag kunnen draaien. Bij statische toepassingen lukt dat al, maar bij intensief bewegende machines zoals graafkranen is het nog zoeken naar voldoende batterijcapaciteit of efficiënte wisselsystemen.
Daarnaast is er de kostprijs. Elektrische machines zijn vaak 50 tot 100 procent duurder dan dieselvarianten. SIGMA speelt hier een faciliterende rol door mee te wegen op subsidiemechanismen. Zo werd via de VLAIO-technologielijst steun mogelijk gemaakt voor elektrische bouwmachines vanaf vijf ton, goed voor 20 tot 25 procent ecologiesteun.
Voor zware toepassingen verwacht Van Haut dat waterstof een rol zal spelen. “Voor kleinere vermogens breekt elektrisch door. Voor echt grote vermogens zal waterstof nodig zijn.”
Digitalisering gaat verder dan aandrijving. ‘Predictive maintenance’ en ‘remote diagnostics’ zijn al realiteit bij grote spelers. Dankzij telemetrie en data-analyse kunnen storingen preventief worden aangepakt.
De volgende versnelling komt van artificiële intelligentie. “Wie vandaag nog niet met AI bezig is, is te laat”, stelt Van Haut scherp. AI wordt onder meer ingezet om technische problemen sneller te analyseren, op basis van historische data. “Zo hoef je niet telkens het warm water opnieuw uit te vinden.”
In een sector die onder druk staat van regelgeving, technologische versnelling en economische onzekerheid, ziet Van Haut een duidelijke rol voor SIGMA. “Wanneer het moeilijker gaat, groeit de nood aan een federatie.” Waar informatie vandaag breed beschikbaar is via digitale kanalen, legt SIGMA steeds meer nadruk op belangenbehartiging, netwerking en samenwerking met zusterorganisaties zoals Fedagrim en BERA.
Aan beleidsmakers richt hij een duidelijke oproep: “Voor elke nieuwe wet moeten er minstens twee oude verdwijnen.” Volgens Van Haut dreigt administratieve overlast innovatie en ondernemerschap te verstikken.
Ondanks de uitdagingen blijft het optimisme overeind. Met een citaat van Winston Churchill vat hij het samen: “Success is the ability to go from failure to failure without losing your enthusiasm.”
In een sector in transitie lijkt dat meer dan ooit een toepasselijke leidraad.
